Wina z Chorwacji

Beatę i Jozo Arabadžič poznałem prawie 3 lata temu podczas wiosennych targów turystycznych Lato na warszawskim AWF-ie. W maju 2006 roku, polsko-chorwackie małżeństwo założyło w Polsce firmę zajmującą się importem i dystrybucją win chorwackich.

Moi przyjaciele postanowili importować oryginalne wina tylko z regionu Środkowej i Południowej Dalmacji oraz Istrii, aby przybliżyć Polakom śródziemnomorską tradycję spożywania jednego z najbardziej popularnych napojów alkoholowych na świecie. Podczas wielu kolejnych spotkań, miałem okazję popróbować smakowitych zakąsek i chorwackich potraw, podawanych przez Beatę.

Jozo Arabadžič dostał na wyłączność od swoich producentów pozwolenie – certyfikat uprawniający do prowadzenia prezentacji i promocji chorwackich win na terenie Polski. Sprowadzane przez nich wina posiadają „appelation controlé – kontrolirano podrijetlo” czyli certyfikat, świadczący o określonym położeniu danej winnicy wg ścisłych norm przyporządkowanych do danego regionu. Są to wina od małych producentów, którzy uprawiają wyłącznie szczepy autochtoniczne, bardzo charakterystyczne i produkcja jest oczywiście limitowana.

W długiej historii ludzkości wino jest bardzo ważnym składnikiem używanym w wielu kuchniach śródziemnomorskich, których tradycja sięga okresu antycznego.

Na wyspie Vis zwanej przez starożytnych Greków Isse już w III wieku p.n.e. uprawiany był szczep winogron vugava. Drugim równie doskonałym i charakterystycznym dla tego regionu szczepem winorośli jest plavac mały, z którego najlepsze wysokogatunkowe wina czerwone pochodzą z wysp Brač, Hvar, Vis oraz półwyspu Pelješač i regionu Dingač i Postup. Kolejnym bardzo wysoko cenionym szczepem jest malvazja, pochodzącym z regionu Istrii i Dubrownika.

Plavac – rocznik 2005
Apelacja kontrolowana podspilje vis
Wysokogatunkowe czerwone wino wytrawne
Wino o pięknej rubinowej sukni, wyrazistym bukiecie,
ciekawym, cierpkim smaku.
Sugerowana temperatura spożycia 16-18 stopni C.
Polecane do dań z grilla, pikantnych serów, oliwek nadziewanych kozim serem i prštu (czyt. prszutu – suszonej wieprzowej szynki)

Do najbardziej znanych i cenionych szczepów uprawianych w Chorwacji można zaliczyć malvazję białą, teran czerwony, biały muskat z Istrii, oraz czerwoną borgonię i hrvaticę. Jako jeden z krajów basenu Morza Śródziemnego posiada wspaniałą tradycję uprawy winogron, sięgającą jeszcze czasów starogreckich i rzymskich oraz bogatą kulturę picia tego znakomitego trunku. Ich wino smakuje jeszcze lepiej z narodowymi potrawami. Warto kiedyś spróbować.

Wina czerwone

Do czerwonego wina w Chorwacji podaje się oliwki nadziewane kozim serem, a także rybą inčun (czyt. inczun) która w smaku przypominają pikantne anchois. Najbardziej popularną zakąską jest pršut. Jest to suszona szynka wędzona z mięsa wieprzowego. Doskonałą zakąską jest także twardy, wędzony ser o nazwie paški (czyt. paszki) wywodzący się z wyspy Pag, który jest najczęściej podawany z różnymi gatunkami oliwek. Aby wydobyć najlepszy smak czerwonego wina, należy otworzyć butelkę i przelać jej zawartość do szklanej karafki, czyli dekantera. Po około pół godzinie wino w kontakcie z powietrzem nabiera bukietu i wówczas znika zapach leżakowania a pojawia się charakterystyczny cierpki posmak. Jozo stosuje dodatkowo metalowe sitko, które ma za zadanie usuniecie nadmiaru taniny. Jest to taka mała, somelierska tajemnica.

Mora Barrique – rocznik 2004 – Merlot
Jest to czerwone wino, wytrawne, leżakowane w beczkach z dębu francuskiego i słoweńskiego. Charakterystyczny intensywny zapach ze sprężystą fakturą, nadająca mu cierpki smak. Pozostawia ciekawy posmak owoców leśnych. Podaje się do mięsa z grilla i tłustego drobiu np. pieczonej kaczki. Sugerowana temperatura spożycia 16-18 stopni C. Zawartość alkoholu – 12,5%

W małych chorwackich knajpach warto zamówić do wina dzikie szparagi w omlecie o nazwie „fritaja”, „pancettę” – chudy wędzony boczek (jest to bardziej włoskie danie), a będąc w rejonie Istrii, jedne z najlepszych trufli na świecie, wraz fużima (rodzaj klusek wyrabianych z mąki pszennej z dodatkiem jaj, oliwy i wina. Z zup poleciłbym zupę warzywną z zielonym groszkiem i małą, słodką kukurydzą o nazwie maneštra (czyt. manesztra). Jej nazwa pochodzi od włoskiego Minestrone, a to ze względu na bliskość obu krajów i zarazem poprzez więź społeczną sąsiadujących narodów. Jeśli dodamy do niej kiszoną kapustę i fasolę, zupa nazywa się  „yota”.

Wina białe

Do białego wina podaje się smażone i grillowane ryby. Przepyszne są małe dorady czy wyśmienity homar panierowany – panirani śkampi lub grillowany – śkampi na żaru. Polecam spróbować gotowanej ryby św. Piotra – piotrośa, albo gotowane na winie i oliwie małże – śkoljke na buzaru. Białe wino podaje się także do potraw z drobiu oraz  do przeróżnych sałatek. „Frutti di mare” najlepsze są z kałamarnic, krewetek, ostryg i innych skorupiaków. W południowej Dalmacji na wyspie Vis, oprócz wspaniałego wina plavac i vugava, warto skosztować tamtejszych specjałów. Pogača (to rodzaj pizzy) ze słonymi sardynkami i cebulą. Ispod peke – dania z jagnięciny lub koźlęcia z pieca, przygotowywanego w płaskim kociołku. Ponadto świetnie do wszystkich dań komponuję się  białe wino  z dodatkiem źródlanej wody pite praktycznie przez cały dzień.

Vugava Viška – rocznik 2004
Wysoko gatunkowe białe wino.
Apelacja kontrolowana podspilje vis
Zawartość alkoholu – 12,5%
Wino o ciekawej żółtej barwie oraz intensywnym akacjowo-miodowym zapachu, z nutą owoców cytrusowych. Zalecane do konsumpcji wraz z rybą i skorupiakami (małże, ostrygi)
Sugerowana temperatura spożycia 8-10 stopni C

W przyszłości w ich firmie pojawią się m. in.: oliwa, oliwki nadziewane kozim serem, a także mocne alkohole, w tym rakija, chorwacki alkohol wytwarzany poprzez destylację z całych śliwek. W planach mają także otwarcie mini winiarni. Wkrótce ich oferta poszerzy się o wina DINGAČ MADIRAZZA oraz PLAVAC JURIŠIČ.

Wszystkie wina są produkowane, butelkowane i banderolowane w Chorwacji, ale na miejscu można każdego spróbować. Dzięki temu, klienci nie kupują kota w worku, a firma jest gwarantem wyrobów najwyższej jakości. Można tutaj spróbować wina i smakowitych zakąsek, porozmawiać i zasięgnąć porady oraz informacji o winnicach, a także porozmawiać o sposobach serwowania poszczególnych gatunków.

Malvazija Istarska – rocznik 2005 – Alba
Białe wino ze szczepu malvazja, młode posiadające orzeźwiający, owocowy bukiet o delikatnym smaku. Może być spożywane już w pierwszym roku po winobraniu. Jest winem lżejszym, lekko musującym, pochodzącym z regionu Istria. Podaje się do ryb, skorupiaków, takich jak małże oraz drobiu.  Zawartość alkoholu – 13%
Sugerowana temperatura spożycia 8-10 stopni C.

Miejmy nadzieję, że w Polsce wina z Chorwacji znajdą swoich wielbicieli i dzięki temu będzie można połączyć gorące temperatury z południa z dużo chłodniejszą północą Europy. Właściciele rodzinnej firmy Guccio Domagoj postanowili przypomnieć wszystkim tym, którzy lubią ciepłe klimaty, że nawet w środku zimy, można poczuć się jak na słonecznych wakacjach, popijając chorwackie wino w Polsce.

Przydatne nazwy potraw na podróż do Chorwacji

Svježi sir – tłusty biały ser
Paški sir – twardy owczy ser – nazwa pochodzi od wyspy Pag
Burek – cienkie ciasto (jak na strudel) nadziewane serem – od sira
lub z mięsem – od mesa pieczone w piekarniku.
Ražnjići – szaszłyki
Lignje na žaru – kalmary z grilla
Pržene lignje – smażone kalmary
Punjene lignje – faszerowane kalmary
Pohano meso  – mięso panierowane
Svinjetina s roštilja ili pečena – wieprzowina z grilla lub pieczona
Štrukli – gotowane w wodzie pierogi z serem z regionu Zagrzebia
Sarma – faszerowana kiszona kapusta
Kiseli kupus – kiszona kapusta
Kulen – kiełbasa zbliżona smakiem do salami
Specjały Slavonii to wędliny i kiełbasy
Kobasice – chorwackie kiełbasy
Janje – jagnięta
Odojak – małe prosiaki
Często są pieczone w całości na ruszcie lub na grillu

Obszerne fragmenty tego artykułu były wydrukowane  w magazynie “Świat Podróże Kultura” w czerwcu 2007 roku.
Konsultacja: Dubravko Vencl i Jozo Arabadžič

Importerem  i dystrybutorem win chorwackich w Polsce jest firma Guccio Domagoj

Czytaj także ciekawostki o winach i … Chorwacji
w artykułach

In vino veritas

Polecane: