Święta Bożego Narodzenia w Czechach

Święta Bożego Narodzenia w Czechach

Zapraszamy do odświętnie przystrojonych miast i zamków, na zakupy oryginalnych prezentów na jarmarkach świątecznych:  pięknej biżuterii, czeskich kryształów, drewnianych zabawek dla dzieci, słynnego piwa czeskiego, czy znanego na całym świecie likieru ziołowego Becherovki. Dawne świąteczne zwyczaje przypomną skanseny i muzea. W kościołach i salach koncertowych, na zamkach i w pałacach rozbrzmiewać będą pieśni adwentowe i kolędy.

Jarmarki adwentowe
Świąteczna atmosfera wypełniła Pragę już 29 listopada, kiedy to na Rynku Starego Miasta rozbłysła piękna choinka i rozpoczął się jarmark adwentowy. Na odświętnie przystrojonych stoiskach można zakupić dekoracje świąteczne, ozdoby ze słomy, pierniczki, pachnące  świeczki, a także ciepłe szale i czapki. Zmarznięci goście z przyjemnością skosztują gorącego punczu czy miodu pitnego. Ucztą dla podniebienia są pieczone kasztany, kukurydza i tradycyjne czeskie pieczywo.  Świąteczne stoiska pojawiły się także tradycyjnie na placu Wacława, Republiki i na Kampie. Luksusowe prezenty można zakupić w eleganckich butikach, przy największych praskich arteriach handlowych – ulicach: Na Příkopech i Pařížskiej.

Na jarmarki świąteczne zapraszają także inne czeskie miasta oraz zamki i pałace, na przykład zamek Křivoklát, 6-7 i 13-14 grudnia (www.krivoklat.cz), zamek Loket, w pobliżu Karlowych Warów, 13-14 grudnia. W programie m.in. pokazy szermierki, rzemiosł dawnych oraz specjalny turniej kołaczowy (www.hradloket.cz). Jarmark adwentowy z bogatym programem kulturalnym szykuje zamek Sychrov, 6-7 grudnia (www.zamek-sychrov.cz) i miasto  Mielnik 6 grudnia (www.muzeum-melnik.cz).
Okres adwentu rozpoczął 30 listopada Czeski Krumlov uroczystym rozświetleniem choinki i śpiewem kolęd. W każdą niedzielę adwentu na rynku czeka na gości ciekawy program kulturalny – koncerty, Mikołaj, zdobienie pierników, wyrób ozdób choinkowych,  a wszystko to w  romantycznym otoczeniu pięknego historycznego miasta… (www.ckrumlov.info).
W Rožnovie pod Radhoštěm, skansenie ludowej architektury góralskiej, na jarmarku świątecznym 13 grudnia będzie można zakupić oryginalne wyroby sztuki ludowej, www.vmp.cz.

Mikołajki
5 grudnia, w przeddzień imienin św. Mikołaja  panuje w Czechach zwyczaj obdarowywania dzieci drobnymi prezentami.  Tego dnia w każdym czeskim mieście spotkamy św. Mikołaja w towarzystwie aniołków i diabła, który rozdaje maluchom słodycze i owoce.
Na tradycyjny wieczór mikołajkowy zapraszamy 5 grudnia do Pragi. W programie m.in. wybory najpiękniejszego diabła, św. Mikołaja i anioła i liczne, zabawne konkursy dla dzieci i dorosłych (www.pis.cz , www.czechtourism.com).
Wesołe zabawy mikołajkowe organizują również inne miasta i miasteczka, na przykład  Třebíč (www.kviztrebic.cz), Czeski Krumlov (www.ckrumlov.cz )  czy muzeum górnictwa w Ostrawie (www.muzeumokd.cz).

Szopki betlejemskie
Czeskie szopki betlejemskie znane są na całym świecie. Największą na świecie ruchomą szopkę Krýzovy jesličky,  wpisaną do księgi rekordów Guinessa, znajdziemy w muzeum, w mieście Jindřichův Hradec (www.muzeum.esnet.cz , www.jh.cz). Monumentalne dzieło, składające się z prawie 1400 figurek, było tworzone przez ponad 60 lat!
Kolejnym unikatowym dziełem jest ponad stuletnia drewniana szopka ruchoma w Třebechovicach pod Orebem (www.trebechovice.cz, www.betlem.cz). W tutejszym Muzeum Szopek prezentowane są szopki z Czech i Słowacji. Najcenniejszym eksponatem jest ruchoma Szopka Třebechovicka.
Warto odwiedzić także Muzeum Szopek w Karlštejnie www.obeckarlstejn.cz , gdzie w grudniu, oprócz całorocznej ekspozycji, wśród której znajduje się największa szopka kukiełkowa tzw. Karlštejnska Szopka Królewska, odbywa się także wystawa szopek z piernika, apetycznie pachnących świeżo upieczonym ciastem.
Każdego roku, od 26 grudnia do 2 lutego  możemy podziwiać ciekawe szopki wykonane przez mieszkańców miasteczka Třešť na Wysoczyźnie (www.trest.cz), prezentowane w domach twórców lub w miejscowym muzeum.
Żywe szopki można zobaczyć w miejscowości Horní Plana na Szumawie (23. 12.), w Kadaniu (25. 12.) lub Czeskim Krumlowie (23. 12.).

Muzyka świąteczna
Przez cały adwent w wielu salach koncertowych i odświętnie przystrojonych kościołach w  Czechach odbywają się koncerty muzyki świątecznej, na których nie zabraknie przepięknej mszy bożonarodzeniowej „Hej Mistrzu, wstań szybko” (Hej mistře, vstaň bystře), autorstwa słynnego kompozytora czeskiego Jakuba Jana Ryby.
Na przepiękne świąteczne koncerty organowe zaprasza Bazylika św. Jakuba, na praskim Starym Mieście, od 26.12.2008 do 01.01.2009 ( www.auditeorganum.cz ) i Opera Praska (www.opera.cz) 25 i 26. 12. 2008.
Odbędzie się także szereg festiwali muzyki świątecznej, na przykład w Pradze (11.–14. 12. 2008 www.choirs.cz; 28.–29. 11. 2008 www.orfea.cz)
W czasie festiwalu Współbrzmienie, w Ostrawie, 18-21.12.2008 śpiewacy, tancerze i rzemieślnicy zaprezentują zanikający świat muzyki i tradycji ludowych (www.souzneni-festival.cz).
Na adwentowy koncert solistów praskiego Teatru Narodowego zaprasza zamek Vranov nad Dyjí 20. 12. 2008 (www.zamekvranov.cz).

Jak obchodzono Boże Narodzenie przed 100 laty?
Dawne zwyczaje świąteczne próbują przywołać czeskie muzea i skanseny.
W Rožnovie pod Radhoštěm www.vmp.cz , najstarszym i największym skansenie ludowej architektury góralskiej w Europie Środkowej, 8-17.12.2008 odbędzie się atrakcyjny program świąteczny Boże Narodzenie na Wołoszczyźnie, w czasie którego będzie można zapoznać się ze zwyczajami świątecznymi, wziąć udział w przygotowywaniu tradycyjnych potraw wigilijnych i ozdób. Na wspólne kolędowanie skansen zaprasza 26 grudnia.
Program świąteczny, przybliżający zwyczaje ludowe regionu Slovacko (www.slovacko.cz) Radujmy się, weselmy się… przygotowało w dniach 6-10.12.2008 Muzeum Moraw Południowo-Wschodnich  w Strážnicy, www.nulk.cz. Każdy będzie miał okazję zakupić ręcznie wykonane ozdoby świąteczne.
Do zwiedzania tajemniczych podziemi zaprasza Muzeum Górnictwa w Příbramiu (www.muzeum-pribram.cz). Od 8 do 19 grudnia 2008 na turystów czeka odświętnie przybrany domek górniczy i sztolnia. Tradycyjną wystawę szopek zwiedzimy w miejscowej Galerii Františka Drtikola (5. 12. 2008 – 4. 1. 2009).

Tradycje świąteczne
Jednym ze świątecznych symboli w Czechach jest karp wigilijny. Karpie hodowane są w stawach położonych wokół miasta Trzeboń na południu Czech. Przed świętami sprzedaje się je na ulicach miast wprost z wielkich kadzi.  Zgodnie z czeską tradycją, zamiast na stół, karp może trafić  z powrotem na wolność.
Święta Bożego Narodzenia w Czechach mają przede wszystkim charakter rodzinny.
Na tradycyjną wieczerzę wigilijną podaje się zupę rybną lub grzybową, smażonego karpia z sałatką ziemniaczaną, chałkę wigilijną z bakaliami oraz popularne malutkie ciasteczka o najróżniejszych kształtach, pieczone najczęściej w domu pod koniec adwentu, tzw. cukroví, z których chyba  najpopularniejsze są rogaliki waniliowe (vanilkové rohlíky). Na stół pod obrus kładzie się pieniądze, aby ich nie zabrakło w nadchodzącym roku.  Po wieczerzy rodzina gromadzi się  wokół przystrojonej choinki, obdarowuje prezentami. Dzieciom w Czechach prezenty przynosi mały Jezus (Ježíšek).
W wieczór wigilijny nie może zabraknąć wróżb,  na przykład krojenia jabłka na połowę – jeśli nasiona mają kształt gwiazdki, przez cały rok będzie dopisywało zdrowie.  Popularne jest też lanie wosku czy rzucanie przez młode dziewczęta pantoflem – jeśli ułoży się on noskiem w stronę drzwi, wróży to zamążpójście w następnym roku.

Polecane: